ค่าใช้จ่าย, ผลข้างเคียง และความพึงพอใจของการระงับความรู้สึกโดยวิธีบริหารยาทางหลอดเลือดดำ, ทางช่องไขสันหลังและทางช่องเหนือดูรา ในผู้ป่วยผ่าตัดทำหมันหลังคลอด

บุษกร รักสวย พ.บ. วาสนา สุขอยู่ พย.บ., เสาวรส ชื่นเกษร พย.บ.

กลุ่มงานวิสัญญีวิทยา   โรงพยาบาลพิจิตร

 

บทคัดย่อ

บทนำ: การระงับความรู้สึกสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดทำหมันหลังคลอดสามารถทำได้หลากหลายเทคนิควิธีเริ่มตั้งแต่การฉีดยาชาเฉพาะที่ การระงับความรู้สึกแบบเฉพาะส่วน หรือการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัว ปัจจุบันการคำนึงถึงความประหยัดและการลดค่าใช้จ่ายในการระงับความรู้สึกจึงเป็นปัจจัยหนึ่งที่ให้ความสำคัญในงานบริการสาธารณสุข

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายการระงับความรู้สึกของผู้ป่วยทำหมันหลังคลอดโดยวิธีบริหารยาทางหลอดเลือดดำ, ทางช่องไขสันหลัง และทางช่องเหนือดูรา รวมถึงผลข้างเคียง และความพึงพอใจของผู้ป่วยหลังการระงับความรู้สึก

รูปแบบการศึกษา สถานที่ และผู้ป่วย: เป็นการศึกษาแบบ randomized control trial (RCT) โดยมีผู้ป่วยทั้งหมด 90 ราย ซึ่งเข้ารับการผ่าตัดทำหมันหลังคลอดที่โรงพยาบาล สุ่มออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 30 คน คือกลุ่มที่ได้รับการระงับความรู้สึกโดยบริหารยาทางหลอดเลือดดำ (TIVA) กลุ่มที่บริหารยาชาทางช่องไขสันหลัง (SA) และกลุ่มที่บริหารยาชาทางช่องเหนือดูรา (EA) ผู้ป่วยทุกคนได้รับการเซ็นยินยอมการเข้าร่วมโครงการวิจัยและวิธีการระงับความรู้สึกที่ผู้ป่วยได้รับ

วิธีการวัดผล: รวบรวมข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย ได้แก่ อายุ เพศ น้ำหนัก ส่วนสูง ASA physical status จำนวนบุตรของผู้ป่วยก่อนผ่าตัดทำหมัน อายุครรภ์ของผู้ป่วยเมื่อคลอดลูก ระยะเวลาหลังคลอดจนถึงเวลาเริ่มเริ่มระงับความรู้สึก ปริมาณสารน้ำที่ผู้ป่วยได้รับระหว่างผ่าตัด ระยะเวลาระงับความรู้สึก และระยะเวลาการผ่าตัด, ข้อมูลรวมค่าใช้จ่ายในการระงับความรู้สึกทั้งสามวิธีทั้งในระหว่างผ่าตัดและห้องพักฟื้น, ข้อมูลผลข้างเคียงและความพึงพอใจของผู้ป่วยหลังการระงับความรู้สึก, ข้อมูลราคาเครื่องมืออุปกรณ์และยาทางวิสัญญีที่ใช้ในการระงับความรู้สึก ได้รวบรวมจากแหล่งที่มาคือจากงานคลังวัสดุการแพทย์ และหน่วยจ่ายกลางของโรงพยาบาลพิจิตร ซึ่งวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ได้รวมราคาทั้งการซักล้าง การนึ่งอบ ค่าน้ำมัน ค่าสติกเกอร์ ค่าซองบรรจุห่อ และค่าแรงงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์ความแปรปรวน

ผล: ค่าใช้จ่ายระหว่างผ่าตัดกลุ่ม EA มีค่าใช้จ่ายน้อยกว่ากลุ่ม TIVA และกลุ่ม SA, ค่าใช้จ่ายที่ห้องพักฟื้นกลุ่ม TIVA มีค่าใช้จ่ายมากกว่ากลุ่ม SA และกลุ่ม EA, ค่าใช้จ่ายรวมตลอดการผ่าตัด กลุ่ม EA มีค่าใช้จ่ายน้อยกว่ากลุ่ม TIVA และกลุ่ม SA อย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่ากลุ่ม SA จะมีค่าใช้จ่ายที่ห้องพักฟื้นไม่แตกต่างจากกลุ่ม EA ก็ตาม แต่กลุ่ม SA มีค่าใช้จ่ายระหว่างผ่าตัดมากกว่ากลุ่ม EA อย่างมีนัยสำคัญ สำหรับอุบัติการณ์ภาวะความดันโลหิตต่ำ อาการคลื่นไส้อาเจียน ปัสสาวะไม่ออก และปวดศีระษะไม่แตกต่างทั้งสามกลุ่ม ผู้ป่วยต้องการยาระงับปวดเพิ่มหลังผ่าตัดพบว่า ในกลุ่ม TIVA ต้องการยาระงับปวดคิดเป็นร้อยละ 100 เมื่อเทียบกับกลุ่ม SA และ EA ซึ่งไม่มีใครต้องการยาระงับปวดเพิ่มเลย ในส่วนของการวัดระดับความพึงพอใจ ไม่พบผู้ป่วยที่ไม่พึงพอใจกับการระงับความรู้สึกทั้งสามวิธี

ข้อยุติและการนำไปใช้: การผ่าตัดทำหมันหลังคลอดที่โรงพยาบาลพิจิตร การระงับความรู้สึกโดยวิธีบริหารยาชาเฉพาะที่ทางช่องเหนือดูรามีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการบริหารยาทางช่องไขสันหลังและทางหลอดเลือดดำ ดังนั้นวิสัญญีแพทย์จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ตามความเหมาะสม

คำสำคัญ: ค่าใช้จ่าย, การระงับความรู้สึกโดยบริหารยาทางหลอดเลือดดำ, การระงับความรู้สึกโดย

  บริหารยาชาเฉพาะที่ทางช่องไขสันหลัง, การระงับความรู้สึกโดยบริหารยาชาเฉพาะที่ทาง 

  ช่องเหนือดูรา, การผ่าตัดทำหมันหลังคลอด