ลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวข้องการพบ Atypical Enhancement Pattern of Hepatocellular Carcinoma in Multiphasic CT)

 

พญ.สุธาริน รัตนานนท์

กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลพิจิตร

 

บทคัดย่อ

 

ความสำคัญ: โรคมะเร็งตับเป็นสาเหตุของการ เสียชีวิตและเจ็บป่วยเรื้อรังจากสาเหตุการตายก่อนวัยอันควรเป็นอันดับ 1 การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งตับใช้ tumor markers ร่วมกับการตรวจทางรังสี และ/หรือการตรวจชิ้นเนื้อตับ เนื่องจาก hepatocellular carcinoma (HCC) เป็นก้อนมะเร็งที่มีเส้นเลือดมาเลี้ยงมาก และมักเลี้ยงโดย hepatic artery ลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่บ่งชี้ว่าเป็น hepatocellular carcinoma คือ ก้อนเนื้อที่มี enhancement ในช่วง arterial phase บางครั้ง hepatocellular carcinoma ก็ไม่ได้มีลักษณะที่ typical ดังที่กล่าวแล้วเสมอไป จึงทำให้เกิดการวินิจฉัยที่ผิดพลาดและล่าช้าได้

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่ต่างกันระหว่าง typical และ atypical manifestation of HCC

รูปแบบศึกษา สถานที่ และผู้ป่วย: ศึกษาแบบ descriptive และเปรียบเทียบในลักษณะ case control analoque ในกลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลพิจิตร โดยทำการ review เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของช่องท้องผู้ป่วยทุกรายที่มีการวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งตับชนิด hepatocellular carcinoma และมาทำการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของช่องท้องใน โรงพยาบาลพิจิตรในช่วงเวลา ตั้งแต่ 1 มกราคม 2556-31 ธันวาคม 2556

วิธีการวัดผล: review ลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้องและเปรียบเทียบกลุ่มที่ศึกษาด้วย t-test และ exact probability test

ผล: ลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่เป็น atypical enhancement ของก้อนเนื้อมะเร็งตับชนิด hepatocellular carcinoma คือ ขนาดก้อนมะเร็งที่มีขนาดใหญ่กว่า 10 ซม (LHR+: 3.12, p=0.013) และลักษณะที่มีแนวโน้มว่าน่าจะเกี่ยวข้อง ได้แก่การมี necrosis (LHR+: 1.68, p=0.289) และการมี ascites (LHR+: 1.56, p=0.405)

 

Imaging Characteristics

Likelihood ratio of positive

95%CI

p-value

ขนาดก้อนมากกว่า  10 ซม

3.12

1.15, 8.43

0.013

Necrosis

1.68

0.63, 4.48

0.289

Ascites

1.56

0.52, 4.66

0.405

 

 

ข้อยุติและการนำไปใช้: ใช้ในการช่วยวินิจฉัยลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ในโรคมะเร็งตับชนิด hepatocellular carcinoma ได้แม่นยำมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีลักษณะก้อนมะเร็งขนาดใหญ่กว่า 10 ซม มี necrosis และ มี ascites

 

คำสำคัญ: Hepatocellular carcinoma, atypical enhancement, typical enhancement.